📅 อัปเดตล่าสุด 2 ตุลาคม 2569 — รอบทั่วไป 2569 รับสมัคร 19–25 ต.ค. สอบ 14–15 พ.ย. 2569 ดูวันสำคัญทั้งหมดที่ กำหนดการครูผู้ช่วยรอบทั่วไป 2569 · หน้านี้รวมคู่มือครูผู้ช่วย 2 บทความเดิมไว้ในที่เดียว
สอบครูผู้ช่วย 2569 คือการสอบเพื่อบรรจุเป็นข้าราชการครูตำแหน่งครูผู้ช่วย ซึ่งเป็นตำแหน่งแรกก่อนเลื่อนเป็น ครู ค.ศ.1 คู่มือนี้อธิบายว่าการสอบมีกี่แบบ แต่ละภาควัดอะไร ต้องอ่านกฎหมายฉบับไหน คุณสมบัติที่ต้องมี และวิธีเตรียมตัวให้ทันทั้งรอบนี้และรอบหน้า
ถ้ากำลังจะสมัครรอบทั่วไปเดือนตุลาคมนี้ ให้อ่านคู่มือนี้คู่กับแผนอ่าน 6 สัปดาห์ในหน้ากำหนดการ และใช้หัวข้อ “ภาค ก ข ค” ด้านล่างเป็นรายการตรวจว่าอ่านครบหรือยัง
📌 สรุปสำหรับคนรีบ
- รอบทั่วไป (สอบแข่งขัน) จัดโดยแต่ละเขตพื้นที่ สอบข้อเขียนพร้อมกันทั่วประเทศ
- รอบกรณีพิเศษ ใช้หลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. ว 6/2569 เป็นคนละรอบและคุณสมบัติต่างกัน
- สอบ 3 ภาค: ภาค ก ความรู้ทั่วไป · ภาค ข วิชาการศึกษา + วิชาเอก · ภาค ค ความเหมาะสมกับตำแหน่ง
- ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู (หรือหนังสือรับรองสิทธิ์ตามประกาศ) และวุฒิตรงวิชาเอก
- เงินเดือนแรกบรรจุ: ป.ตรี 4 ปี 18,220 บาท / ป.ตรี 5 ปี 19,120 บาท
📑 สารบัญ
🏫 การสอบครูผู้ช่วยมีกี่แบบ
| รูปแบบ | ใครสมัคร | รอบ 2569 |
|---|---|---|
| สอบแข่งขัน (รอบทั่วไป) สังกัด สพฐ. | บุคคลทั่วไปที่มีคุณสมบัติและใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู | รับสมัคร 19–25 ต.ค. · สอบ 14–15 พ.ย. 2569 |
| คัดเลือกกรณีพิเศษ (ก.ค.ศ. ว 6/2569) | ผู้ที่เข้าเงื่อนไขกรณีมีเหตุจำเป็นหรือกรณีพิเศษตามหลักเกณฑ์ | รับสมัคร 8–14 พ.ค. · สอบ 7 มิ.ย. 2569 (จบแล้ว) |
| ครูสังกัดอื่น เช่น กรุงเทพมหานคร หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น | ตามประกาศของหน่วยงานนั้น | กำหนดการแยกจาก สพฐ. |
✅ คุณสมบัติผู้สมัครสอบครูผู้ช่วย
- มีคุณสมบัติทั่วไปตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (เช่น สัญชาติไทย อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี ไม่มีลักษณะต้องห้าม)
- มีวุฒิปริญญาตรีขึ้นไปในสาขาที่ตรงกับวิชาเอกที่เปิดสอบ
- มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู หรือหนังสือรับรองสิทธิ์ที่คุรุสภาออกให้ตามที่ประกาศกำหนด
- คุณสมบัติเฉพาะของแต่ละวิชาเอกต่างกัน ให้ตรวจตารางวุฒิในประกาศของเขตพื้นที่ทุกครั้ง
📘 ภาค ก — ความรู้ความสามารถทั่วไป (200 คะแนน)
ภาค ก ของครูผู้ช่วยเป็นการสอบเฉพาะของการสอบครู แยกจาก ก.พ. ภาค ก (ใช้แทนกันไม่ได้) แต่โครงสร้างวิชาคล้ายกัน ตามหลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. ว 14/2566 และตารางสอบของ สพฐ. รอบทั่วไป 2569 ภาค ก สอบข้อเขียนแบบปรนัย 3 วิชา ในวันเสาร์ที่ 14 พ.ย. 2569
| วิชา | คะแนน | เวลาสอบ | ขอบเขต |
|---|---|---|---|
| ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ | 100 | 09.00–11.30 น. | เชิงภาษา (การใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร การอ่านจับใจความ สรุปความ ตีความ) · เชิงนามธรรม (ความสัมพันธ์ของคำ ข้อความ รูปภาพ สัญลักษณ์ และการหาข้อสรุป) · เชิงปริมาณ (คณิตศาสตร์เบื้องต้น การเปรียบเทียบเชิงปริมาณ ความเพียงพอของข้อมูล) |
| ทักษะภาษาอังกฤษ | 50 | 13.00–14.30 น. | ศัพท์ สำนวน โครงสร้างประโยคตามบริบท และการอ่านจับใจความ |
| ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี | 50 | 15.30–16.30 น. | ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง หน้าที่และความรับผิดในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ เจตคติและจริยธรรม |
เกณฑ์: ต้องได้คะแนนภาค ก รวมไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 (อย่างน้อย 120 จาก 200 ไม่มีเกณฑ์ขั้นต่ำรายวิชา) และภาค ข ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 จึงมีสิทธิ์เข้าภาค ค ฝึกวิชาคิดวิเคราะห์ได้จาก ข้อสอบความสามารถทั่วไป 30 ข้อ และภาษาอังกฤษจาก ข้อสอบภาษาอังกฤษ 30 ข้อ
📗 ภาค ข — มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ (200 คะแนน)
ภาค ข มักเป็นตัวตัดสินอันดับ เพราะวัดความรู้ที่ใช้สอนจริง ตามหลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. ว 14/2566 แบ่งเป็น 3 ส่วน: ความรู้ในเนื้อหาวิชาที่สอน (วิชาเอก) 100 คะแนน · ความรู้ทั่วไปในการจัดการเรียนการสอน 75 คะแนน · ความรอบรู้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานและแนวทางการปฏิรูปการศึกษา 25 คะแนน (ดูหัวข้อกฎหมายด้านล่าง)
| ส่วน | หัวข้อที่ต้องอ่าน |
|---|---|
| วิชาการศึกษา | หลักสูตรแกนกลางและการพัฒนาหลักสูตร · การจัดการเรียนรู้และการออกแบบแผนการสอน · การวัดและประเมินผล · จิตวิทยาการเรียนรู้และจิตวิทยาพัฒนาการ · การบริหารจัดการชั้นเรียน · วิจัยในชั้นเรียน · จรรยาบรรณวิชาชีพ |
| วิชาเอก | เนื้อหาวิชาเอกตามหลักสูตรที่ประกาศ และวิธีสอนวิชานั้น |
จิตวิทยาเป็นหัวข้อที่คนเสียคะแนนบ่อย เพราะทฤษฎีคล้ายกัน อ่านสรุปพร้อมตัวอย่างใน เจาะลึกจิตวิทยาการศึกษา ครูผู้ช่วย
📙 ภาค ค — ความเหมาะสมกับตำแหน่งและวิชาชีพ (100 คะแนน)
ภาค ค (100 คะแนน) ไม่ใช่ข้อเขียน ตามหลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. ประเมิน 3 ส่วน: คุณลักษณะส่วนบุคคล 25 คะแนน (สัมภาษณ์) · การพัฒนาตนเองและวิชาชีพ 25 คะแนน (แฟ้มสะสมผลงาน) · ความสามารถด้านการสอน 50 คะแนน (การนำเสนอ) ต้องได้ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 รายละเอียดวันและวิธีประเมินดูในประกาศของเขต สิ่งที่ควรเตรียม:
- แฟ้มสะสมงาน: ประวัติการศึกษา ผลงานระหว่างฝึกประสบการณ์วิชาชีพ ตัวอย่างแผนการสอนและสื่อการสอนที่ทำเอง เกียรติบัตรที่เกี่ยวข้อง จัดเรียงให้หาง่าย
- การสัมภาษณ์: ซ้อมตอบคำถามพื้นฐาน เช่น ทำไมอยากเป็นครู จะจัดการนักเรียนที่มีปัญหาอย่างไร จะใช้เทคโนโลยีในการสอนอย่างไร ตอบสั้น ตรง และยกตัวอย่างจากประสบการณ์จริง
- บุคลิกภาพ: แต่งกายสุภาพตามระเบียบ ตรงต่อเวลา พูดชัด
⚖️ กฎหมายการศึกษาที่ควรอ่าน
กฎหมายที่มักอยู่ในหลักสูตรสอบครูผู้ช่วย (ตรวจรายการจริงในประกาศของรอบนั้น และอ่านฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติมด้วย):
- รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 (หมวดที่เกี่ยวกับการศึกษา)
- พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542
- พ.ร.บ.การศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545
- พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546
- พ.ร.บ.สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546
- พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547
- พ.ร.บ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562
💡 อ่านจากตัวบทฉบับปัจจุบันที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา แล้วสรุปแต่ละฉบับเป็น 4 ข้อ: วัตถุประสงค์ ใครมีอำนาจอะไร ตัวเลขสำคัญ และมาตราที่เกี่ยวกับครูโดยตรง
💰 เงินเดือนและความก้าวหน้า
| วุฒิ | อัตราแรกบรรจุ (ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2568) |
|---|---|
| ปริญญาตรี 4 ปี | 18,220 บาท |
| ปริญญาตรี 5 ปี | 19,120 บาท |
ครูผู้ช่วยต้องเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้มตามระยะเวลาที่ ก.ค.ศ. กำหนด เมื่อผ่านการประเมินจึงได้รับแต่งตั้งเป็นครู ค.ศ.1 และเลื่อนวิทยฐานะต่อได้ตามหลักเกณฑ์ ดูภาพรวมเงินเดือนข้าราชการประเภทอื่นที่ เงินเดือนข้าราชการ
🎯 วิธีเตรียมตัวสอบครูผู้ช่วยให้ติด
- เลือกวิชาเอกและเขตจากข้อมูล — ดูจำนวนตำแหน่งว่างและวิชาเอกที่เปิดในประกาศ แทนการเลือกเขตที่คุ้นเคยอย่างเดียว
- วัดระดับก่อนอ่าน — ทำข้อสอบภาค ก และภาค ข อย่างละชุด แล้วจัดเวลาให้ส่วนที่คะแนนต่ำที่สุดมากที่สุด
- อ่านกฎหมายวนซ้ำ — อ่านรอบแรกให้ครบทุกฉบับก่อน แล้วรอบสองทำ flash card
- ทำข้อสอบจับเวลา — อย่างน้อย 2 ชุดต่อภาคก่อนวันสอบ
- เตรียมภาค ค ไปพร้อมกัน — แฟ้มสะสมงานใช้เวลานานกว่าที่คิด ทำไว้ตั้งแต่ก่อนสอบข้อเขียน
ถ้าจะสอบรอบ 14–15 พ.ย. 2569 ใช้ แผนอ่าน 6 สัปดาห์ ที่จัดตามวันในปฏิทินจริงไว้แล้ว
❓ คำถามที่พบบ่อย
ผลสอบ ก.พ. ภาค ก ใช้แทนภาค ก ของครูผู้ช่วยได้ไหม?
ไม่ได้ ครูผู้ช่วยมีการสอบภาค ก ของตัวเอง ผู้สมัครทุกคนต้องสอบภาค ก ตามวันที่กำหนด
รอบทั่วไปกับกรณีพิเศษต่างกันอย่างไร?
รอบทั่วไปเป็นการสอบแข่งขันที่บุคคลทั่วไปที่มีคุณสมบัติสมัครได้ ส่วนกรณีพิเศษเป็นการคัดเลือกตามหลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. ว 6/2569 สำหรับผู้ที่เข้าเงื่อนไขเฉพาะ และจัดในช่วงเวลาต่างกัน
สมัครหลายเขตพร้อมกันได้ไหม?
ไม่ได้ — ตามหลักเกณฑ์ ก.ค.ศ. (ว 14/2566) สมัครได้เพียง 1 เขตพื้นที่ (อ.ก.ค.ศ.) และ 1 กลุ่มวิชา/วิชาเอก หากสมัครเกินจะถูกตัดสิทธิ์ และทุกเขตสอบข้อเขียนวันเดียวกัน (14–15 พ.ย. 2569) อ่านเงื่อนไขการสมัครในประกาศของเขตที่เลือกให้ครบก่อนชำระเงิน
ขึ้นบัญชีผู้สอบผ่านแล้วจะได้บรรจุเมื่อไร?
เรียกบรรจุตามลำดับที่และตำแหน่งว่างของเขตนั้น ระยะเวลาขึ้นกับอัตราว่างและอายุบัญชีที่ประกาศกำหนด อันดับที่ดีจึงสำคัญกว่าแค่สอบผ่าน
ควรเริ่มเตรียมสอบรอบหน้าเมื่อไร?
ถ้าไม่ทันรอบนี้ ให้เริ่มอ่านกฎหมายและวิชาการศึกษาได้ทันที เพราะเป็นเนื้อหาที่เปลี่ยนน้อย แล้วเพิ่มวิชาเอกเมื่อประกาศรอบใหม่ระบุหลักสูตร
📲 ติดตามประกาศรับสมัครครูผู้ช่วย
กดติดตามเพจ “แจกแนวข้อสอบ” เพื่อรับสรุปประกาศของเขตพื้นที่ทันทีที่ออก
📚 บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง: สพฐ. · สำนักงาน ก.ค.ศ. · คุรุสภา · สรุปหลักเกณฑ์ ว 6/2569 · อัตราเงินเดือนครู 2569
หลักสูตร คุณสมบัติ และเกณฑ์ให้ยึดตามประกาศของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่สมัคร · อัปเดตล่าสุด 2 ตุลาคม 2569